موسی رادمنش، فعال سینما و فلمساز افغان، در گفتوگو با رادیو آزادی بیان کرد که سینما یک هنر بزرگ انسانی است که میتواند به مردم آموزش دهد و به عنوان وسیلهای برای گسترش اندیشه عمل کند. با این حال، در افغانستان به مدت پنج سال است که سینماها به روی مردم بسته شدهاند. سال گذشته، سینمای قدیمی «آریانا» در کابل تخریب شد. این سینما که در سال ۱۹۶۰ میلادی تأسیس شده بود، به گفته نعمتالله بارکزی، مشاور فرهنگی شاروالی کابل، قرار است به جای آن یک مارکیت تجارتی ساخته شود.
در نظام جمهوری پیشین نیز، سینمای پارک کابل به دستور امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری وقت، در سال ۱۳۹۹ خورشیدی تخریب شد. آقای صالح گفته بود که این سینما باید به شکل عصری دوباره ساخته شود یا در این زمین یک مرکز فرهنگی ایجاد گردد. برخی از باشندگان کابل سینماها را مراکز مشترک آموزش و تفریح میدانند. شریفالله، یکی از باشندگان کابل، در این باره گفت: «فعلاً در افغانستان سینما وجود ندارد. سینما یک محل تفریحی بود که فلمهای آموزشی در آن نمایش داده میشد، اما اکنون از سینماها مراکز تجارتی ساخته شدهاند.»
در دهههای شصت و هفتاد میلادی، خانوادهها و دختران نیز به سینما میرفتند. گلالی، یکی از باشندگان کابل، خاطراتش را از آن زمان به یاد میآورد و میگوید: «پیش از این سینماها بود. خانوادهها برای تفریح به سینما میرفتند و وقت خوشی را سپری میکردند.»
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، به پرسشهای ما در مورد بسته بودن سینماها پاسخ نداد و این وزارت نیز توضیحی در این زمینه ارائه نکرده است. سینما در افغانستان از سال ۱۹۲۳ میلادی آغاز به کار کرد و در زمان حکومت محمد ظاهر شاه، صنعت فلمسازی رشد کرد. بر اساس گزارشهای پیشین، در آن زمان ۳۸ سینما در کشور فعال بودند. صفور آهنخیل، رئیس انجمن سینماگران افغانستان در تبعید، بر این باور است که سینما یک نیاز ضروری است و بسته شدن آن برای مردم افغانستان غیرقابل قبول است. او میگوید: «مردم به تفریح سالم نیاز دارند؛ به سالنهای سینما و گردهماییها نیاز دارند.»
در پنج سال گذشته، نه تنها سینماها بسته شدهاند، بلکه صنعت فلمسازی نیز آسیب دیده است. برخی از سینماگران افغان اعلام کردهاند که تولیدکنندگان و سینماگرانی که با هزینه شخصی فلم میساختند، اکنون کارشان متوقف شده است. با این حال، آقای آهنخیل میگوید که سینماگران افغان در خارج از کشور به فعالیت خود ادامه میدهند و برخی از آنان فلمهایی نیز ساختهاند.
منبع: Azadi Radio افغانستان
