در اواخر ماه اکتبر سال جاری، مقامات ترکمنستان در پایتخت این کشور، عشق‌آباد، نشستی برگزار کردند و از پیشرفت پروژه پایپ لاین گاز TAPI (ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند) خبر دادند. آن‌ها اعلام کردند که این پایپ لاین به ولایت هرات رسیده و به زودی کار بر روی آن آغاز خواهد شد.
تصاویر ماهواره‌ای که در تاریخ 7 نوامبر منتشر شده، نشان می‌دهد که ساخت پایپ لاین TAPI به حدود 22 کیلومتری غرب منطقه صنعتی هرات نزدیک شده است. این تصاویر ادعای مقامات ترکمن را تأیید می‌کند که کار پایپ لاین به نزدیکی شهر هرات رسیده است. پروژه TAPI به طول 1800 کیلومتر، به منظور انتقال گاز طبیعی ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند طراحی شده است و برای اولین بار در سال 1990 پیشنهاد شد.
با این حال، جنگ‌ها و ناامنی‌ها در افغانستان و همچنین تنش‌های سیاسی میان کشورهای درگیر، باعث ایجاد تردیدهایی در مورد اجرای این پروژه شده است. تا سال 2024، به نظر می‌رسید که هند و پاکستان علاقه خود را به ادامه پروژه TAPI از دست داده‌اند. کاهش علاقه این دو کشور، هزینه‌های بالای پروژه (که به 10 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود) و تأخیرهای مکرر، برخی تحلیلگران را به این نتیجه رسانده که ترکمنستان ممکن است در ادامه کار بر روی این پروژه جدی نباشد.
جان ایم رابرتس، پژوهشگر در شورای آتلانتیک بریتانیا، به رادیو آزادی گفت که پروژه TAPI به موضوعی برای اعتبار و افتخار ترکمنستان تبدیل شده و این کشور سعی دارد نشان دهد که با وجود مشکلات، کار بر روی این پروژه ادامه دارد. همچنین، تأکید عشق‌آباد بر ادامه پروژه ممکن است به دلیل بحران انرژی ناشی از جنگ در ایران باشد.
فریال لغاری، سفیر پاکستان در ترکمنستان، در این نشست تأکید کرد که اسلام‌آباد به پیشبرد این پروژه متعهد است. هزینه ساخت پایپ لاین تا هرات حدود 600 میلیون دلار برآورد شده است. رابرتس همچنین اشاره کرد که سرمایه‌گذاری ترکمنستان می‌تواند زمینه‌ساز جذب شرکای جدید و گسترش پایپ لاین به قندهار و پاکستان باشد. او همچنین بر اهمیت حمایت مالی چین برای ادامه این پروژه تأکید کرد.
افغانستان نیز در مورد احتمال سرمایه‌گذاری روسیه در گسترش پایپ لاین TAPI صحبت کرده است. اگر پایپ لاین به پاکستان و هند گسترش یابد، افغانستان نه تنها به گاز منتقل شده دسترسی خواهد داشت، بلکه از حق ترانزیت گاز نیز سالانه صدها میلیون دلار درآمد خواهد داشت.
با این حال، چالش‌های فنی و حضور کارگران ترکمن، اجرای این پروژه را با مشکلاتی مواجه کرده است. برخی افغان‌هایی که روند ساخت پایپ لاین را مشاهده کرده‌اند، به رادیو آزادی گفتند که وجود مین‌ها و مواد منفجره در طول مسیر، از جمله مشکلاتی است که باید برطرف شود. منابع می‌گویند که کارهای پایپ لاین تنها توسط مهندسان و متخصصان ترکمن و با تجهیزات ترکمنستان انجام می‌شود و سهم افغان‌ها در این پروژه عمدتاً به تأمین امنیت محدود است.
در ولایت هرات، که در ماه‌های اخیر با افزایش قیمت گاز و کمبود برق مواجه بوده، برخی از ساکنان از رسیدن پایپ لاین TAPI استقبال کرده‌اند. آن‌ها امیدوارند که این پروژه نه تنها به انتقال گاز کمک کند، بلکه فرصت‌های شغلی جدیدی نیز ایجاد نماید. یکی از ساکنان هرات به نام ابو علی، رسیدن این پایپ لاین را نشانه‌ای از "امیدها" خواند و گفت که "همه مردم از این موضوع خوشحال هستند."
صنعت افغانستان نسبت به همسایگان شرقی‌اش، پاکستان و هند، بسیار کوچک است و طبق برنامه‌های اولیه، قرار بود افغانستان تنها حدود پنج درصد از گاز منتقل شده از طریق پایپ لاین TAPI را دریافت کند. در حالی که 95 درصد باقی‌مانده باید به طور مساوی بین پاکستان و هند تقسیم شود.
با وجود پیشرفت کار در اطراف هرات، آینده پروژه TAPI همچنان با سؤالات جدی مواجه است. جان رابرتس می‌گوید که گسترش این پایپ لاین به بازارهای بزرگ پاکستان و هند اهمیت اقتصادی زیادی دارد، اما اختلافات سیاسی در منطقه و عدم تمایل ترکمنستان به جذب سرمایه‌گذاران خارجی در پروژه‌های زیربنایی، موانع بزرگی در برابر این پروژه هستند.
