سازمان ملل متحد برای پناهندگان (UNHCR) اعلام کرد که در زمستان آینده حدود ۴.۲ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای مربوط به سرپناه نیاز خواهند داشت. این سازمان در گزارشی که روز جمعه، هشتم عقرب منتشر کرد، به وضعیت میلیونها پناهندهای که در سالهای اخیر از پاکستان و ایران به افغانستان بازگشتهاند، اشاره کرده و گفته است که کودکان بیشتر از همه در معرض خطر سرما و آسیبهای ناشی از آن قرار دارند.
براساس گزارش UNHCR، از ژانویه ۲۰۲۵ تا جولای ۲۰۲۶، نزدیک به چهار میلیون نفر از پاکستان و ایران به افغانستان بازگشتهاند. بسیاری از این افراد امکانات محدودی برای بازسازی زندگی خود دارند. این سازمان بر اساس آمارهای سازمان ملل اعلام کرده که در سال ۲۰۲۶ تقریباً یک سوم خانوادههای آسیبدیده در افغانستان اعلام کردهاند که لباسهای کافی برای زمستان ندارند.
دومینیک هاید، رئیس بخش روابط خارجی UNHCR، در این گزارش گفت: "خانوادهها مجبورند بین گرم کردن خانه، تأمین غذا و دسترسی به خدمات بهداشتی انتخابهای دشواری انجام دهند." او افزود که در زمستان گذشته، بسیاری از خانوادهها برای گرم کردن خود، کارتنها، کاغذها و حتی کیسههای پلاستیکی را سوزاندهاند.
به گفته او، کودکان در فصل زمستان در معرض خطر ابتلا به بیماریهای تنفسی و ذاتالریه قرار دارند. در همین حال، برخی از خانوادههای بازگشته از پاکستان میگویند که با نزدیک شدن زمستان هنوز در چادرها زندگی میکنند و هیچ گونه آمادگی برای این فصل نداشتهاند.
ضیاء محمد، که حدود دو ماه پیش از پاکستان به افغانستان بازگشته و با همسرش در منطقه بتخاک کابل در یک چادر زندگی میکند، یکی از این افراد است. او گفت: "در حال حاضر فقط روزگار میگذرانیم و برای آینده هیچ آمادگی خاصی نداریم. پولی نداریم که برای زمستان غله و چوب سوخت بخریم تا سه یا چهار ماه برای ما کافی باشد. ما در جایی که پدران و نیکانمان بودند، در یک چادر زندگی میکنیم و به همین دلیل نگران هستیم. از یک طرف چوب سوخت نداریم و از طرف دیگر این وضعیت ما را ضعیف کرده است. همچنین از ناآشنایی با این منطقه و تغییرات آب و هوایی نیز نگران هستیم، زیرا اینجا برای ما یک منطقه کاملاً جدید است."
اما مشکلات ضیاء محمد تنها داستان یک خانواده نیست. هزاران خانواده دیگر که از پاکستان و ایران به کابل و دیگر ولایتهای کشور بازگشتهاند، شب و روز را با نگرانیهای مشابه سپری میکنند. حاجی سعید خان، یکی دیگر از پناهندگان که از پاکستان بازگشته، میگوید که بسیاری از خانوادهها که با او به افغانستان آمدهاند، هنوز در چادرها زندگی میکنند. او که حدود هفت ماه پیش به افغانستان برگشته و اکنون در منطقه بتخاک کابل زندگی میکند، گفت که خانوادهاش تا حدی برای زمستان آماده شدهاند، اما بسیاری از خانوادههای دیگر به سرپناه، برق و آب کافی دسترسی ندارند.
حاجی سعید خان به رادیو آزادی گفت: "افرادی که وضعیت اقتصادی ضعیفی دارند، با نزدیک شدن زمستان با نگرانیها و فشارهای سختی مواجه هستند. آنها میگویند خدا میداند که در زمستان چه بر سر کودکانشان میآید و وضعیت سالمندان چگونه خواهد بود. این افراد بسیار نگران هستند. در افغانستان واقعاً هوا سرد است و برف هم میبارد. بسیاری از این خانوادهها با چنین شرایطی آشنا نیستند و سرپناه مناسبی هم ندارند، به همین دلیل نگرانیهایشان بیشتر شده است."
در حالی که UNHCR نسبت به کاهش بودجه خود ابراز نگرانی کرده و گفته است که این وضعیت منجر به محدودیت کمکهای نقدی و دیگر کمکهای زمستانی برای بازگشتکنندگان شده است، خانوادههایی مانند ضیاء محمد همچنان شب و روز را با نگرانی از اینکه زمستان آینده را چگونه در چادر و با امکانات کم سپری خواهند کرد، میگذرانند.