در حالی که مردم افغانستان در آستانه زمستان به خرید مواد غذایی اولیهای مانند آرد، روغن، برنج و چوب برای سوخت میپردازند، گزارشها حاکی از آن است که قیمت این مواد نسبت به گذشته همچنان بالا است. مژگان، یکی از ساکنان کابل که هزینههای یک خانواده هفت نفره را تأمین میکند، به رادیو آزادی گفت که به دلیل افزایش قیمتها، قادر به خرید برخی از مواد ضروری نیست. او گفت: "ما قبلاً یک بوجی آرد را به قیمت ۱۲۰۰ افغانی میخریدیم، اما اکنون به ۱۸۰۰ افغانی رسیده است. شکر نیز که قبلاً یک کیلو ۵۰ افغانی بود، اکنون تقریباً ۸۰ افغانی شده است. به همین دلیل مجبور شدم برخی از مواد غذایی مانند گوشت و مرغ را از لیست خرید حذف کنم تا بتوانم سایر هزینههای ضروری را تأمین کنم."
گلثوم، مادر هفت فرزند از ولایت لوگر، نیز از افزایش قیمتها شکایت دارد و میگوید: "من سرپرستی هشت فرزند را به عهده دارم و به دلیل وضعیت بد اقتصادی تحت فشار هستم و برای من کار وجود ندارد. قیمت آرد، گوشت و برنج بسیار بالا رفته و ما نمیتوانیم غذاهایی که پروتئین و ویتامین داشته باشد برای فرزندان خود تهیه کنیم و مجبوریم سبزیجات ارزانتری بخریم."
یافتههای اخیر برنامه جهانی غذا نشان میدهد که با وجود تقویت افغانی در برابر ارزهای خارجی، اما در عین حال کاهش قیمت مواد غذایی اساسی در بازارهای افغانستان مشاهده نشده است. این سازمان گزارش میدهد که در هفته سوم ماه اکتبر، در حالی که یک دلار آمریکایی به ۶۴.۹ افغانی تبدیل میشد و نسبت به سال گذشته ۳ درصد تقویت شده بود، به طور کلی تغییرات کمی در میانگین قیمتها در کشور مشاهده شد، اما قیمت برخی از کالاها نسبت به سال گذشته و میانگین سه سال گذشته همچنان بالا باقی مانده است.
این گزارش همچنین میافزاید که به دلیل اختلال در مسیرهای تجاری محلی و کندی روند واردات، قیمت آرد، گندم، برنج، شکر و روغن تحت فشار عرضه بالا باقی مانده است. در عین حال، قیمت حبوبات داخلی به دلیل افزایش عرضه و واردات از آسیای میانه نسبتاً پایین مانده است. این عوامل شامل افزایش عرضه داخلی، تولید محلی و واردات از آسیای میانه میشود. از سوی دیگر، فرصتهای محدود صادرات و تقاضای ضعیف باعث کاهش قیمتها شده است.
کارشناسان اقتصادی میگویند که وابستگی به واردات خارجی و محدودیتهای تولید داخلی، قیمتها را به طور کلی بالا نگه داشته و قدرت خرید مردم را کاهش داده است. آذرخش حافظی، رئیس پیشین اتاقهای تجارت سازمان همکاری اقتصادی اکو، میگوید که تغییرات قیمت تنها به ثبات واحد پول ملی وابسته نیست، بلکه بسته شدن مسیرهای تجاری و افزایش هزینههای واردات نیز در افزایش قیمتها نقش دارد. او میافزاید: "درست است که افغانی در برابر دلار به حدود ۶۵ تبادل میشود و نسبت به گذشته قویتر شده است، اما باید در نظر داشته باشیم که در منطقه جنگ در حال وقوع است، مسیرها بستهاند و مسیر پاکستان که راه ترانزیتی ما بود، اکنون به صفر رسیده است. زمانی که کالا از پاکستان بارگیری میشد، در همان روز به مشتریان در بازارهای ننگرهار یا کابل تحویل داده میشد، اما اکنون که ما مسیرهای جایگزین پیدا کردهایم، هزینههای آن بیشتر شده است. اکنون به جای یک شب، یک ماه طول میکشد تا کالا به مقصد برسد."
حافظی همچنین میگوید که قیمت مواد غذایی و سوخت به طور کلی در منطقه و جهان بالا رفته و اگر ثبات پولی وجود نداشته باشد، قیمتها در افغانستان بیشتر خواهد شد. او تأکید میکند که برای تقویت قدرت خرید مردم، بخشهای خصوصی و دولتی باید با حمایت جامعه جهانی تلاشهای مشترکی انجام دهند تا زمینههای شغلی فراهم شود و بیکاری کاهش یابد و برای این کار به یک بستر سیاسی مناسب نیاز است. برنامه جهانی غذا که هر هفته اطلاعات قیمت مواد غذایی را از ۳۴ ولایت افغانستان جمعآوری میکند، در آخرین گزارش خود میگوید که قیمتهای سوخت و مواد غذایی همچنان بالا باقی مانده و این امر فشار بیشتری بر تولید کشاورزی، حمل و نقل و قدرت خرید خانوادهها وارد کرده است.