یک افغان مهاجر به نام نظام همت خیل به رادیو آزادی تأیید کرد که چهار خواهر و همسرش در مسیر ایران به دلیل تشنگی و گرسنگی جان باختهاند. این مهاجر در یک پیام صوتی به رادیو آزادی گفت: «خانه من در ایران است. من خودم در ایران اقامت دارم. وقتی خبر شدم و به آن منطقه رسیدم، این پنج نفر مادر و خواهرانم بودند که از شش ساله تا ۴۵ ساله بودند. یعنی خواهرانم شش ساله، هشت ساله، چهارده ساله، پانزده ساله و همسرم ۴۵ ساله بود.» نظام افزود که خانوادهاش یک سال پیش به افغانستان رفته بودند، اما به دلیل عدم کمک و مشکلات کار، مجبور شدند دوباره به سمت ایران سفر کنند.
عبور از مرز مشترک ایران و افغانستان برای بسیاری از افغانها به یک سفر مرگبار تبدیل شده است. این افراد که عمدتاً بدون مدارک قانونی به دنبال سفر به ایران هستند، حتی اگر از تیراندازیهای مرزبانان ایرانی جان سالم به در ببرند، طولانی بودن مسیر و مناطق بیابانی و کوهستانی تهدید بزرگی برای زندگیشان محسوب میشود. یک منبع دیپلماتیک از حکومت طالبان در ایران نیز به رادیو آزادی تأیید کرد که یک مادر و چهار دخترش که ساکن ولایت بغلان بودند، روز جمعه به دلیل گرسنگی و تشنگی جان باختهاند.
به گفته این منبع، دو زن دیگر که ساکن ولسوالی ادرسکن ولایت هرات بودند نیز روز دوشنبه به دلیل گرسنگی و تشنگی جان باختهاند. یکی از اقوام و همسایههای زنان جانباخته در بغلان به رادیو آزادی گفت: «در این مرز که آمده بودند، آب همراه نداشتند. این یک کار خداوند است. این یک زن و چهار دخترش به خاطر تشنگی جان باختند.»
گزارشها حاکی از آن است که در روز یکشنبه ۲۲ سنبله، سازمان حقوق بشری «حالوش» اعلام کرد که حداقل ۱۷ افغان مهاجر، شامل زنان، مردان و کودکان، در نزدیکی مرز ایران و افغانستان در منطقه «مکسوخته» شهر سراوان به دلیل تشنگی جان باختهاند. اما منابع دیپلماتیک طالبان در ایران این آمار را رد کردند. «حالوش» گزارش داد که برخی از اجساد به سردخانههای منطقه خاش منتقل شده و برخی دیگر به خاک سپرده شدهاند.
در یک ویدیو دیگر، مردم محلی در یک مسجد به خطبهای گوش میدهند که به زبان پشتو ایراد میشود. صفت الله زاهدی، فعال حقوق مهاجران افغان مقیم آلمان، میگوید که بسیاری از مردم به دلیل اجبار، خطرات مسیرهای قاچاق را میپذیرند و به چنین سفرهایی تن میدهند. او افزود: «آنها به آینده خود فکر میکنند و تصور میکنند که اگر به ایران برسند، حداقل فرصتی برای کار و درآمد پیدا خواهند کرد و میتوانند برای خانوادههایشان زندگی بهتری فراهم کنند. در واقع، بسیاری از افراد با این کار، راه مرگ را انتخاب میکنند.»
چنین حوادثی در مناطق مرزی ایران به طور مکرر رخ میدهد. پیش از این نیز تعدادی از افغانها که سعی در عبور از مسیرهای قاچاق به ایران داشتند، به دلیل تشنگی، گم شدن در مسیر یا تیراندازیهای مرزبانان ایرانی جان باختهاند. در ماه جولای گذشته نیز اجساد حداقل ۱۴ افغان در بیابان مارگو ولایت نیمروز پیدا شد. به گزارشها، این افراد در حال تلاش برای عبور از مسیرهای قاچاق به ایران بودند و در بیابان گم شده بودند. ایران میزبان بیش از چهار میلیون افغان است که نزدیک به یک و نیم میلیون آنها بدون مدارک قانونی هستند.
