در پنج سال گذشته از حاکمیت طالبان، بسیاری از دختران و زنان افغان از فرصتهای تحصیلی و شغلی خود محروم شدهاند. صوفیا، دختر ۲۲ سالهای از ولسوالی چوکی ولایت کنر، میگوید که با به قدرت رسیدن طالبان، آرزوها و برنامههای آیندهاش تغییر کرده و فرصتهای پیشرفت از او گرفته شده است. او که زمانی در صنف دوازدهم مکتب بود، به دلیل ممنوعیت آموزش دختران از سوی طالبان، ازدواج کرده و اکنون مادر دو کودک است. صوفیا در مصاحبهای با رادیو آزادی گفت: «برای تحصیلات عالی تلاش میکردم، اما طالبان مکاتب و پوهنتونها را بستند. حالا یک کودک سهساله و یک کودک یکونیمساله دارم. من به داکتری علاقه داشتم، اما حالا این شرایط بر ما آمده است.»
تغییرات در زندگی زنان و دختران افغان تنها به صوفیا محدود نمیشود. یک دختر دیگر از ولایت میدان وردک که نامش فاش نشده، نیز از بسته شدن دروازههای پوهنتونها به روی دختران سخن گفت و افزود: «من سال اول فاکولته طب را آغاز کرده بودم، اما با تغییر نظام، نتوانستم ادامه تحصیل دهم. میخواستم داکتر شوم و به مردم خدمت کنم، اما این آرزوها به حقیقت نپیوست.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت در ماه اسد سال ۱۴۰۰، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم ممنوع شد و در ۲۹ قوس سال ۱۴۰۱، دروازههای پوهنتونها نیز به روی دختران بسته شد. در ماه قوس سال ۱۴۰۳، تحصیل دختران در مؤسسات نیمهعالی طبی نیز ممنوع گردید.
یک زن از ولایت هرات که مادر پنج دختر است، نیز از مشکلات اقتصادی و از دست دادن شغل خود در این پنج سال سخن گفت. او که پیش از این یک آرایشگاه بزرگ ویژه زنان داشت، اکنون به دلیل محدودیتهای طالبان در خانه نشسته است. او بیان کرد: «زندگی برایم بسیار سخت شده است. هیچوقت چنین روزهایی را تجربه نکرده بودم.»
فعالان حقوق بشر و زنان افغان میگویند که وضعیت زنان پس از حاکمیت طالبان به شدت بدتر شده و آنان از حقوق اساسی خود محروم شدهاند. رقیه ساعی، یکی از این فعالان، به رادیو آزادی گفت: «زنان در وضعیت وحشتناکی زندگی میکنند و هیچ نهادی برای حمایت از آنان وجود ندارد.»
تلاشهای ما برای دریافت نظر حکومت طالبان در این مورد بینتیجه ماند و سخنگوی طالبان به پرسشها پاسخ نداد. در عین حال، مقامات طالبان ادعا کردهاند که حقوق زنان بر اساس شریعت اسلامی محفوظ است، اما این ادعا برای بسیاری از دختران و زنان افغان و جامعه جهانی قابل قبول نیست.
سازمانهای بینالمللی مانند یونیسف و یونسکو نیز هشدار دادهاند که ادامه ممنوعیت آموزش دختران میتواند به کمبود معلم و کارمند صحی زن در افغانستان منجر شود.
منبع: Azadi Radio افغانستان