زمانی که چراغهای خانهها در کابل خاموش میشود، زندگی و کار بسیاری از مردم با مشکلاتی جدی روبرو میگردد. نازنین، یک خیاط در کابل، به دلیل کاهش برق مجبور است که ماشین خیاطیاش را به صورت دستی به کار گیرد و برای اتو کردن لباسها از گاز استفاده کند. او به رادیو آزادی گفت که نبود جریان منظم برق نه تنها کار خیاطیاش را دشوار کرده، بلکه فعالیتهای روزمره خانوادگیاش را نیز با مشکل مواجه کرده است. نازنین افزود: "ما برق منظم نداریم که بتوانیم کارهایمان را انجام دهیم. من خیاطی میکنم و از ماشین دستی استفاده میکنم. ماشین برقی هم دارم، اما برق نیست. اتو را هم با گاز گرم میکنم. اگر به آب داغ نیاز داشته باشیم، آن را هم باید با گاز گرم کنیم."
او همچنین گفت که خرید وسایل انرژی خورشیدی برایش ممکن نیست و تنها آرزویش این است که شبها خانهاش روشن باشد و در روزها بتواند از انرژی خورشیدی استفاده کند، اما پول و وسایل لازم را ندارد. مشکل نازنین نمایانگر زندگی میلیونها نفر در افغانستان است که سالهاست با کمبود برق مواجه هستند و هیچ یک از حکومتها در حل این مشکل موفق نبودهاند.
در همین حال، برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و اتاقهای تجارت و سرمایهگذاری افغانستان در کابل نشستی تحت عنوان "هفته انرژی افغانستان ۲۰۲۶" برگزار کردند، در حالی که ساکنان کابل و دیگر شهرها از کمبود و نبود برق شکایت دارند. ساکنان کابل میگویند که ساعتها برق ندارند و این در حالی است که هوا سرد شده و زمستان در پیش است.
در این نشست که در تاریخ ۹ و ۱۰ نوامبر برگزار شد، بیش از ۳۰۰ نفر از سرمایهگذاران، مؤسسات مالی، شرکتهای انرژی، نهادهای توسعهای، مقامات محلی و نمایندگان بنگاههای تجاری تحت رهبری زنان شرکت کردند. هدف این نشست توسعه سرمایهگذاری و همکاریهای مشترک در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر در افغانستان بود. شرکتکنندگان در این نشست به بررسی راهحلهای عملی برای مشکلات انرژی افغانستان و فرصتهای سرمایهگذاری پرداختند.
خانجان الکوزی، معاون اتاقهای تجارت و صنایع افغانستان، این نشست را مهم خواند و گفت که به دلیل جنگها، افغانستان در زمینه زیرساختها، از جمله انرژی، بسیار عقب مانده است. او افزود: "افغانستان در این منطقه تنها کشوری است که در روستاها برق ندارد و در شهرهای بزرگ نیز به انرژی نیاز دارد. در این نشست توجه سرمایهگذاران و خارجیها به سرمایهگذاری در بخش انرژی افغانستان جلب شد. اگر مشکل انرژی حل شود، مشکلات مردم کاهش مییابد و در صنایع و زراعت پیشرفتهایی حاصل میشود. این نشست بسیار مهم بود و دنیا نیز به این موضوع توجه کرده است."
بر اساس آمار برنامه توسعه ملل متحد، نزدیک به ۸۰ درصد جمعیت افغانستان به برق و انرژی مستمر دسترسی ندارند و شکاف بین عرضه و تقاضای انرژی در کشور حدود پنج گیگاوات تخمین زده شده است. کمبود انرژی بر بخشهای بهداشت، آموزش، زراعت و تجارت تأثیر گذاشته است. ترهان صالح، نماینده برنامه توسعه ملل متحد در این نشست گفت که وظیفه این برنامه ایجاد فضای اعتماد برای سرمایهگذاری، تقویت نهادها و کاهش خطرات سرمایهگذاری است. او افزود: "ما بانک نیستیم، اما میتوانیم کمک کنیم تا شرایط لازم برای سرمایهگذاری پایدار در بخش انرژی افغانستان فراهم شود."
در این نشست نمایندگان بانک توسعه آسیایی، شرکت مالی جهانی، بانک اسلامی توسعه، بانک جهانی، نمایندگیهای کمکهای ملل متحد در افغانستان و دیگر نهادهای بینالمللی نیز حضور داشتند. بحثهای این نشست بر جذب منابع مالی داخلی و خارجی، توسعه راهحلهای انرژیهای تجدیدپذیر، سهم بخش خصوصی و حمایت از پروژههای انرژی تحت رهبری جوامع متمرکز بود. در حاشیه این نشست، نشستی ویژه برای زنان تحت عنوان "انرژی از دیدگاه زنان" برگزار شد که در آن به دسترسی زنان به انرژی، منابع مالی، آموزشهای حرفهای و فرصتهای شغلی پرداخته شد. همچنین در یک نمایشگاه خصوصی، شرکتهای داخلی انرژی، بنگاههای تجاری تحت رهبری زنان، وسایل انرژیهای تجدیدپذیر، تولیدات داخلی و طرحهای نوآورانه به نمایش گذاشته شدند.
در این نشست، توافقنامهای بین بانک جهانی افغانستان و گروه ۷۷ کانستراکشن برای اجرای یک پروژه انرژی بادی در هرات امضا شد. ظرفیت اولیه این پروژه ۴۰ مگاوات تعیین شده که در مراحل توسعه به ۲۰۰ مگاوات افزایش خواهد یافت. برنامه توسعه ملل متحد اعلام کرده که این نخستین پروژهای است که با حمایت این برنامه از طریق کاهش خطرات سرمایهگذاری به اجرا درمیآید. ضمانت مالی این پروژه توسط بنیاد تضمین وامهای افغانستان ارائه شده است. برنامه توسعه ملل متحد میگوید که از طریق همکاری با مؤسسات مالی، شرکتهای تجاری و نهادهای توسعهای تلاش میکند تا خطرات سرمایهگذاری را کاهش دهد، سرمایهگذاری خصوصی را جذب کند و منابع انرژی پایدار را در افغانستان گسترش دهد.