عکاسی در افغانستان به عنوان یک فعالیت هنری و اقتصادی مهم شناخته میشود و به دلیل استفاده گسترده از آن در ادارات، عروسیها و رسانهها، بازار عکاسی به طور قابل توجهی رشد کرده است. زبیر، مالک یک عکاسخانه در کابل، میگوید که کارش خوب پیش میرود و بسیاری از افرادی که به عکسهای فوری نیاز دارند، به او مراجعه میکنند. او به رادیو آزادی گفت: "دو سال میشود که ما در اینجا عکاسخانه داریم. بیشتر کسانیکه میآیند، برای تذکره و فورمهای تذکره عکس میگیرند. قیمت چهار قطعه عکس ۴۰ افغانی است. ما عکسها را با دوربینهای معمولی میگیریم و به سرعت چاپ میکنیم."
با این حال، مشکلات اقتصادی و محدودیتهای حکومت طالبان بر بازار عکاسی تأثیر گذاشته است. سیر، مالک یک عکاسخانه در منطقه تایمنی کابل، میگوید که در زمان جمهوری، هر هفته شش یا هفت سفارش بزرگ داشتند، اما اکنون این تعداد به شدت کاهش یافته است. او افزود: "مردم حتی بر سر دو روپیه هم چانه میزنند. قبلاً میآمدند، پول میدادند و میرفتند، اما اکنون بسیار صحبت میکنند و میگویند اینقدر پول نداریم."
در عین حال، جوانان همچنان به عکاسی ادامه میدهند و معتقدند که عکسها نقش مهمی در ثبت خاطرات دارند. انصار، یک شهروند مزارشریف، گفت: "عکسها وسیلهای برای ثبت خاطرات و زمان هستند و سالها بعد، گذشته را به یاد انسان میآورند."
عکسها همچنین در شبکههای اجتماعی کاربرد دارند، اما دختران و زنان با مشکلاتی در این زمینه مواجه هستند. یک زن افغان که در یک رادیو کار کرده، گفت که به دلیل ترس از آزار و اذیت، عکسهای خود را منتشر نکرده است. او افزود: "همکارانم با آزار و اذیت مشابه روبهرو شدهاند."
علاوه بر این، باورهای مذهبی نیز مانع از علاقه برخی افراد به گرفتن و انتشار عکسها شده است. حکومت طالبان در سال ۱۴۰۳ خورشیدی قانونی را منتشر کرد که گرفتن و نشر تصاویر موجودات زنده را ممنوع اعلام کرده است. این قانون تأثیرات گستردهای بر رسانهها داشته و در ۲۲ ولایت عملی شده است. فوتوژورنالیستها در افغانستان میگویند که این محدودیتها بر کار آنان تأثیر گذاشته و آزادی بیان و فعالیت رسانهها را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
تاریخچه عکاسی در افغانستان به دهههای نخست قرن بیستم برمیگردد، اما بسیاری از مصاحبهشوندگان بر این باورند که عکاسی هنوز به عنوان یک حرفه هنری کامل پرورش نیافته و بیشتر به چشم سرگرمی دیده میشود. واژه عکاسی از دو واژه یونانی "فوتو" به معنی نور و "گرافی" به معنای ثبت کردن گرفته شده است. برخی پیشگامان این عرصه معتقدند که عکاسی به عنوان یک پدیده علمی ظهور کرده و سپس به عنوان یک هنر تثبیت شده است.
منبع: Azadi Radio افغانستان
