در تاریخ ۱۵ اوت ۲۰۲۱، طالبان پس از دو دهه جنگ دوباره بر افغانستان حاکم شدند. پس از بازگشت طالبان به قدرت، به تدریج محدودیتهایی برای زنان و دختران وضع شد. میلیونها دختر از مدارس خارج شدند و میلیونهای دیگر از رفتن به دانشگاهها محروم گردیدند. همچنین، بر کار زنان محدودیتهایی اعمال شد و آنان از بسیاری از بخشهای جامعه حذف شدند. با وجود تمام فشارهای جامعه جهانی، این پنجمین سال متوالی است که دختران از رفتن به مدارس محروم ماندهاند.
شبانه نوری، یکی از دختران محروم از تحصیل، میگوید: "پنج سال از آن روز میگذرد که ما درهای مدارس را ندیدیم و هیچ فرصتی برای بازگشت به تحصیل پیدا نکردیم. تنها آرزوی ما در دلهایمان باقی مانده که ای کاش اکنون فارغالتحصیل میبودیم." او در سال دهم تحصیل بود که طالبان بر افغانستان حاکم شدند و دختران از رفتن به مدارس محروم شدند. شبانه میافزاید: "اگر درهای مدارس بسته نمیشد، اکنون در دانشگاه بودم." او به رادیو آزادی گفت: "هر روز همین یک امید را داشتیم که ای کاش امروز یا فردا مدارس باز شوند، اما در این پنج سال، محدودیتها روز به روز بیشتر شده است. در ابتدا امیدوار بودم که مدارس باز شوند، اما بعداً این امید را از دست دادم."
شبانه تنها دختر افغان نیست که از تحصیل محروم شده است. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) اعلام کرده است که "از زمان بازگشت طالبان به قدرت، ۲.۶ میلیون دختر از کلاسهای ششم به بالا از تحصیل محروم شدهاند." این نهاد در گزارشی که در تاریخ ۱۴ اوت منتشر کرد، هشدار داد که "اگر محدودیتهای طالبان بر تحصیل ادامه یابد، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۰ هزار معلم و نزدیک به ۵۵۰۰ کارمند بهداشتی زن را از دست خواهد داد."
بر اساس این گزارش، "در پنج سال گذشته، تعداد معلمان زن در مدارس ابتدایی از ۷۳ هزار به ۶۶ هزار و در ادارات ملکی از ۲۱ درصد به ۱۷ درصد کاهش یافته است." همچنین، "محدودیتهای طالبان بر کار زنان و تحصیل دختران به طور سالانه ۸۰ میلیون دلار به اقتصاد افغانستان آسیب میزند."
اما فعالان حقوق زنان میگویند که محدودیتهای طالبان تنها به خسارات اقتصادی محدود نمیشود. به گفته آنها، این محدودیتها امید میلیونها دختر را از بین برده و آنها را با سرنوشت نامعلومی مواجه کرده است. آزیتا نظیمی، فعال حقوق زنان، به رادیو آزادی گفت: "دختران محروم از تحصیل مجبور به خودکشی شدهاند، بسیاری از آنها به بیماریهای روانی مبتلا شدهاند و برخی نیز در سنین پایین به ازدواجهای اجباری مجبور شدهاند."
یونیسف نیز در گزارش خود به این موضوع اشاره کرده و میگوید: "محرومیت از تحصیل، دختران افغان را با خطرات بالای امنیتی مواجه کرده است، از جمله کار اجباری برای دختران، سوءاستفاده از دختران، ازدواجهای زودهنگام، خشونتهای مبتنی بر جنسیت، فقر خانوادگی و خطرات مشابه دیگر."
سازمانهای بینالمللی بارها نگرانی خود را در مورد سرنوشت دختران محروم از تحصیل در افغانستان ابراز کردهاند. جامعه جهانی، از جمله سازمان همکاری اسلامی، بارها از طالبان خواستهاند که اجازه تحصیل به دختران و کار به زنان بدهند. اما طالبان تأکید کردهاند که تمام حقوق زنان را در چارچوب اسلام و شریعت اعطا کردهاند.
