پیشبینی میشود که در چین نشستی مهم با حضور نمایندگان روسیه و ایران درباره مسأله هستهای ایران برگزار شود. هر دو کشور وزرای خارجه خود را به این نشست در پکن اعزام خواهند کرد. از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، روابط ایران و روسیه تقویت شده و دو کشور در ماه ژانویه توافق همکاری استراتژیک امضا کردند و روابط خوبی نیز با چین دارند.
به گزارش خبرگزاری "رویترز"، سخنگوی وزارت خارجه چین، ماو نینگ، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که معاون وزیر خارجه چین، ما زائوکسو، ریاست این نشست را بر عهده خواهد داشت. پس از این نشست، جلسهای در شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک برگزار خواهد شد که در آن به گسترش ذخایر اورانیوم ایران پرداخته خواهد شد، که به سطح تسلیحاتی نزدیک شده است.
هفته گذشته، روسیه اعلام کرد که معاون وزیر خارجه این کشور، سرگی ریابکوف، در دیداری با سفیر ایران، کاظم جلالی، درباره تلاشهای جامعه جهانی در قبال برنامه هستهای ایران گفتگو کرده است. این پیشرفت پس از آن رخ داد که روسیه اعلام کرد که با موضع رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در خصوص مذاکره با ایران همراستا است.
ایران به مدت طولانی ادعای ساخت تسلیحات هستهای را رد کرده است، اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) هشدار داده است که ایران به سرعت اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنیسازی میکند، که به سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت تسلیحات نزدیک است. ایران در سال ۲۰۱۵ توافق هستهای جامع (JCPOA) را با بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان، روسیه و آمریکا امضا کرد که بر اساس آن تحریمها در ازای محدودیتهای برنامه هستهای ایران لغو شد. اما واشنگتن در سال ۲۰۱۸ تحت ریاست ترامپ از این توافق خارج شد و ایران نیز از تعهدات خود عقبنشینی کرد.
چین اعلام کرده است که از حقوق قانونی ایران حمایت میکند و خواستار از سرگیری سریع مذاکرات هستهای ایران است. ترامپ در تاریخ ۷ مارس اعلام کرد که مایل به مذاکره درباره توافق هستهای با ایران است و نامهای به آیتالله علی خامنهای، رهبر روحانی ایران، ارسال کرده است. هدف ترامپ از این نامه درخواست توافق جدیدی با تهران و جلوگیری از پیشرفت سریع برنامه هستهای ایران است.
ترامپ در مصاحبهای با شبکه خبری فاکس بیزنس اشاره کرد که به زودی تحولی در روابط با ایران رخ خواهد داد و گفت: "ما در وضعیتی هستیم که به زودی چیزی خواهد شد. به زودی چیزی خواهد شد." کاخ سفید در واکنش به اظهارات رئیسجمهور ایران دوباره تأکید کرد که موضع ترامپ این است که ایران یا باید توافق کند یا با اقدام نظامی مواجه خواهد شد.
سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، برایان هیوز، به بخش فارسی صدای آمریکا گفت: "ما به وضوح میگوییم که رئیسجمهور ترامپ به روشنی اعلام کرده که دو گزینه برای ایران وجود دارد: نظامی یا توافق."
رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، نیز پیشنهاد ترامپ را رد کرده و گفته است که با واشنگتن درباره برنامه هستهای مذاکره نخواهد کرد. پزشکیان در تاریخ ۱۱ مارس در دیداری با تعدادی از صنعتگران و بازرگانان ایرانی به ترامپ گفت: "هر چه میخواهید بگویید."
آیتالله خامنهای نیز پیشتر دعوت ترامپ به مذاکره را رد کرده و گفته است که خواستههای مطرح شده در مذاکرات برای ایران قابل قبول نیست. مقامات ایرانی به دعوت ترامپ واکنشهای مختلفی نشان دادهاند، اما هنوز مشخص نیست که درخواست ترامپ در نامهاش چه بوده است. نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل اعلام کرد که مذاکرات با آمریکا ممکن است، اما تنها در صورتی که هدف این مذاکرات بررسی استفاده نظامی از برنامه هستهای ایران باشد. در غیر این صورت، چنین مذاکراتی "هیچ امکانی" ندارد. آیتالله خامنهای نیز در ماه فوریه امکان مذاکره با آمریکا درباره برنامه هستهای ایران را رد کرده و تأکید کرده بود که مذاکرات مشکلات ایران را حل نخواهد کرد.
منبع: VoA Deewa Radio World
