واشنگتن دی سی — دومین کشتی ایرانی که مواد لازم برای ساخت موشکها را حمل میکند، از چین به سمت ایران حرکت کرده است. بر اساس گزارشی تحقیقی و رسانههای غربی، این حرکت بخشی از برنامهای برای انتقال مواد و تجهیزات ضروری برای ساخت موشک به ایران است. وبسایت ردیابی کشتیها نشان میدهد که کشتی «جیران» که پرچم ایران را به اهتزاز درآورده، روز دوشنبه پس از یک ماه تأخیر از چین حرکت کرده است. طبق گزارشهای فایننشال تایمز، وال استریت ژورنال و سیانان در ماههای ژانویه و فوریه، جیران یکی از دو کشتی است که ایران برای واردات حدود ۱۰۰۰ تن سدیم کلراید از چین استفاده میکند. این رسانهها به نقل از منابع اطلاعاتی غربی گزارش دادهاند که از مواد منتقل شده، میتوان به مقدار کافی آمونیوم کلراید تولید کرد که برای موشکهای ایرانی با برد متوسط ۲۶۰ کیلومتر به عنوان سوخت جامد استفاده میشود.
به گزارش رسانهها، کشتی دیگری به نام «گلبون» در تاریخ ۱۳ فوریه پس از یک سفر ۱۹ روزه از سواحل شرقی چین به بندر عباس ایران رسید. وبسایت «مارین ترافیک» اعلام کرده که این کشتی به مدت دو روز در بندر «ژوهای گولان» چین توقف کرده و کالاهای نامشخصی را به ایران منتقل کرده است. کشتیهای گلبون و جیران که به اداره کشتیرانی دولتی ایران وابسته هستند، تحت تحریمهای وزارت خزانهداری ایالات متحده قرار دارند. وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرده است که اداره کشتیرانی دولتی ایران که برای تأمین نیازهای تهران استفاده میشود، در فهرست تحریمها قرار دارد.
کشتی جیران، بر اساس اطلاعات ردیابی کشتیها، از مارس سال گذشته در جزیره «لیوهونگ» چین لنگر انداخته بود و در تاریخ ۸ مارس به سواحل «ژوهای گولان» رسید. دو روز بعد، این کشتی به سمت بندر عباس حرکت کرد و تاریخ رسیدن آن ۲۶ مارس تعیین شده است. وزارت امور خارجه ایالات متحده به درخواست اطلاعاتی درباره حرکت این کشتی از چین پاسخی نداده است. همچنین، در روز سهشنبه، این وزارتخانه از نمایندگان ایران در دفتر سازمان ملل در نیویورک از طریق ایمیل درخواست اطلاعات کرده، اما پاسخی دریافت نکرده است. وزارت امور خارجه ایالات متحده در ماه گذشته به صدای آمریکا گفت که از گزارشهای فایننشال تایمز و وال استریت ژورنال درباره استفاده از کشتیهای گلبون و جیران برای واردات سدیم کلراید آگاه است. یک سخنگوی وزارت گفت که این وزارتخانه در مورد مسائل اطلاعاتی اظهارنظر نمیکند، اما بر جلوگیری از گسترش کالاها، تجهیزات و فناوریهایی که میتواند به برنامههای موشکی یا تسلیحاتی ایران کمک کند، تمرکز دارد و به اعمال تحریمها علیه ایران ادامه میدهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین، ماو نینگ، در تاریخ ۲۳ ژانویه در یک کنفرانس خبری تأکید کرد که چین به نظارت بر صادرات خود ادامه میدهد و به تعهدات بینالمللی خود پایبند است، اما تحریمهای اعمال شده توسط کشورهای دیگر را رد میکند و آنها را غیرقانونی و یکجانبه میداند. بر اساس گزارشهای بخش چینی صدای آمریکا، در یک ماه گذشته هیچ اشاره و بحثی درباره کشتی جیران در رسانههای دولتی و شبکههای اجتماعی چین نشده است. فایننشال تایمز به نقل از مقامات امنیتی در کشورهای غربی گفت که قرار بود کشتی جیران در اوایل فوریه حرکت کند، اما تا ۱۰ مارس در چین باقی مانده است. هیچ نشانهای از توقف کشتی گلبون در مسیر سفرش از چین به ایران وجود ندارد. بخش مطبوعاتی وزارت امور خارجه ایالات متحده در پاسخ به سؤال صدای آمریکا درباره نامه سناتورها گفت که "ما در مورد نامههای کنگره اظهارنظر نمیکنیم." دفتر سناتور ریکیتس نیز به درخواست صدای آمریکا به سرعت پاسخ نداده است.
منبع: VoA Deewa Radio World