گروهی از افغان پناهجویانی که پس از بازگشت طالبان به افغانستان به آلمان رفتهاند، میگویند که پس از رد درخواستهای پناهندگی، در وضعیت حقوقی نامشخصی زندگی میکنند. آنها نگران هستند که اگر سیاست جدید دولت آلمان اجرایی شود، ممکن است به همراه افرادی که به جرمهای مختلف محکوم شدهاند، به افغانستان دیپورت شوند.
این پناهجویان علاوه بر نگرانی از دیپورت، با مشکلات اقتصادی، محدودیت در دسترسی به بازار کار، خدمات بهداشتی و آموزشی، و همچنین فشار روانی و انزوا اجتماعی مواجه هستند. ذبیحالله، که پیشتر خبرنگار در افغانستان بود و حدود دو سال پیش به طور غیرقانونی به آلمان وارد شده، میگوید که پس از رد درخواست پناهندگی، از بسیاری خدمات اجتماعی محروم شده و آیندهاش نامشخص است. او گفت: "من دو سال است که در آلمان هستم و درخواست پناهندگیام رد شده است. هرچند دوره ابتدایی زبان آلمانی را گذراندهام، اما دیگر اجازه ندارم زبان را یاد بگیرم. در زمینه بهداشت نیز مشکلاتی داریم و پزشک خانوادگی نداریم. دریافت مجوز کار نیز بسیار دشوار است و پروسهاش طولانی است."
نگرانیهای این پناهجویان تنها به مشکلات حقوقی و اقتصادی محدود نمیشود، بلکه احتمال دیپورت بر وضعیت روانی بسیاری از آنها سایه افکنده است. نصرت، پناهجوی دیگری در آلمان، به رادیو آزادی گفت: "افزایش موارد دیپورت ما را تحت فشار و اضطراب شدید قرار داده است. وضعیت همه بسیار بد است و بسیاری از افراد حتی از خانههایشان بیرون نمیآیند، زیرا میترسند که ممکن است دستگیر شوند."
در میان افرادی که درخواستهای پناهندگیشان رد شده، تعدادی از نظامیان سابق افغانستان نیز وجود دارند. آنها میگویند که بازگشت به افغانستان به دلیل سابقه نظامیشان، زندگیشان را در خطر جدی قرار میدهد. یک نظامی سابق افغان که نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت: "ما بسیار نگران هستیم. در افغانستان خدمت نظامی کردهایم و با طالبان در مناطق خود جنگیدهایم. اکنون همان افرادی که ولسوالان و فرماندهان هستند، اگر به افغانستان دیپورت شویم، احتمال کشته شدن، زندانی شدن یا شکنجه شدن ما بسیار بالا است."
در همین حال، برخی از کارشناسان حوزه مهاجرت میگویند که گسترش سیاست دیپورت افرادی که سابقه جنایی ندارند، یک اقدام نگرانکننده است. عبدالرازق عدیل، یکی از این کارشناسان، به رادیو آزادی گفت: "گسترش این پروسه برای افرادی که سابقه جنایی ندارند، نشاندهنده تغییرات بنیادی در سیاست مهاجرتی اروپا است. این تصمیم نه تنها بحران پناهندگی را حل نخواهد کرد، بلکه طبقه بزرگی از جوانان بیخانمان و آسیبدیده را نیز ایجاد خواهد کرد. دولت آلمان حق دارد با جرم و مهاجرت غیرقانونی مبارزه کند، اما پناهجویی که درخواستش رد شده، لزوماً مجرم نیست."
پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اوت ۲۰۲۱، تعداد زیادی از افغانها به دلیل مشکلات مختلف به اروپا، به ویژه آلمان مهاجرت کردند. در همین حال، آلمان در سالهای اخیر روند بررسی پروندههای پناهندگی را سختتر کرده است. به گفته وزارت کشور آلمان، این کشور در شش ماه اول سال ۲۰۲۶ بیش از ۹۶۰۰ نفر را از کشور خود دیپورت کرده است. چند روز پیش، در ۲۹ جولای، آلمان ۳۱ افغان را به افغانستان دیپورت کرد که به گفته مقامات آلمانی، به جرمهایی نظیر قتل، تجاوز جنسی و سرقت محکوم شده بودند. اکنون احتمال گسترش روند دیپورت افغان پناهجویانی که درخواستهایشان رد شده اما سابقه جنایی ندارند، به یک موضوع جنجالی در سیاست مهاجرتی آلمان تبدیل شده و نگرانیهای جدیدی را در میان افغانهای مقیم این کشور ایجاد کرده است.
