برخی از خانوادهها در افغانستان میگویند که با وجود اینکه کودکانشان به صنف چهارم و پنجم رسیدهاند، اما هنوز در خواندن و نوشتن متون ابتدایی مشکل دارند. این خانوادهها به رادیو آزادی گفتند که توان مالی برای پرداخت هزینههای کورسهای اضافی و تدریس خصوصی را ندارند و در مکتبها به اندازه کافی سواد خواندن و نوشتن را نمیآموزند.
الفتالله، یکی از ساکنان ولسوالی سپین غر ولایت ننگرهار، اظهار داشت که نه تنها کودکان خودش، بلکه بیشتر کودکان روستاهای این ولسوالی نیز به طور مناسب به مکتب و امکانات آموزشی دسترسی ندارند. او به رادیو آزادی گفت: "کودکان ما با اینکه به صنف پنجم و ششم رسیدهاند، اما هنوز نمیتوانند به طور روان بخوانند و بنویسند. این وضعیت برای آینده کودکان نگرانکننده است."
او همچنین اشاره کرد که کمبود معلم، نبود امکانات درسی و عدم توجه کافی به شاگردان، بر روند آموزش آنان تأثیر منفی گذاشته است. الفتالله و چند نفر دیگر از ساکنان این ولسوالی ویدیوهایی به رادیو آزادی ارسال کردهاند که در آن گروهی از کودکان برای یادگیری خواندن و نوشتن، زیر آفتاب یا سایه درختان نشستهاند و از هیچگونه امکانات مکتب برخوردار نیستند.
این مشکل تنها به شرق افغانستان محدود نمیشود. محمدالله، ساکن ولایت پکتیکا در جنوبشرق، نیز شکایت مشابهی دارد. او به رادیو آزادی گفت: "در کشور ما واقعاً این مشکل وجود دارد که به کودکان ما آموزش معیاری داده نمیشود."
خانوادههای این شاگردان از نهادهای مسئول میخواهند که کیفیت آموزش را بهبود بخشند و تعداد آموزگاران مسلکی را افزایش دهند. شماری از آموزگاران و مسئولان مکتبها نیز این مشکل را تأیید میکنند و چالشهای مختلف را از عوامل پایین بودن سطح یادگیری این کودکان میدانند.
حکمتالله، معلم در یکی از لیسهها در ننگرهار، گفت: "نصاب غیر معیاری است و بیشتر خانوادهها خود بیسواد هستند و کودکانشان را به درس خواندن تشویق نمیکنند."
رادیو آزادی تلاش کرد تا نظر وزارت معارف حکومت طالبان را در این مورد جویا شود، اما سخنگوی این وزارت تا زمان نشر این گزارش به پرسشها پاسخ نداد. با این حال، او چند روز پیش گفته بود که وزارت معارف در تلاش است تا کیفیت آموزش را بهبود بخشد.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که یونیسف هفته گذشته در گزارشی اعلام کرد که در افغانستان، از هر ۱۰ کودک ۱۰ ساله، نه تن توانایی خواندن و نوشتن ندارند. کارشناسان هشدار میدهند که اگر مشکل آموزشهای ابتدایی به موقع حل نشود، این وضعیت بر آینده آموزشی و اقتصادی نسلهای آینده افغانستان تأثیر خواهد گذاشت.