گزارشگر: مهدی فروتن
«مادر، من میمیرم». این جمله بخشی از پیام ویدیویی حیاتالله به خانوادهاش است که رنج عمیق مردم افغانستان را در روزهای اخیر به تصویر کشیده است. او در حالی که در دشتهای سوزان در مسیر سفر قاچاقی به ایران جان خود را از دست داد، به خانوادهاش گفت که امیدی به زنده ماندن ندارد.
مرگ در این مسیر و سفرهای مشابه برای شهروندان افغانستان پدیدهای جدید نیست، اما در ماههای اخیر، تصاویر این مرگها که با گوشیهای هوشمند ثبت شدهاند، در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند. این تصاویر نمایانگر واقعیت سفرهایی هستند که برای بسیاری، آخرین راه فرار از فقر به شمار میرود.
در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، فقر و گرسنگی میلیونها نفر را در تنگنای شدید قرار داده است. خانوادههایی وجود دارند که حتی تأمین نان روزانه برایشان دشوار شده است. در کنار این، خشکسالی و تغییرات اقلیمی زندگی در روستاها را که سالها بر کشاورزی و دامداری استوار بود، تهدید میکند.
در این شرایط، سفر به ایران از طریق مسیرهای قاچاق به یک راه نجات تبدیل شده است. این سفرها که از دشتهای سوزان نیمروز آغاز میشود، با خطرات زیادی همراه است. طالبان در ماههای اخیر تلاش کرده است تا از این سفرها جلوگیری کند، اما بستن مسیرهای خروج در برابر فشار اقتصادی، تأثیر چندانی نداشته است.
وزارت دفاع طالبان اعلام کرده است که اجساد ۱۴ نفر که در این سفر جان باختهاند، با چرخبال نظامی به ولایتهای هرات و بادغیس منتقل شده است. ویدیویی که از این افراد منتشر شده، نشان میدهد که اجساد آنان در منطقه ریگزار «لالو» پیدا شدهاند.
حیاتالله در پیام ویدیویی خود از برادر و اعضای خانوادهاش خواسته بود که مراقب فرزندانش باشند و از دوستانش خواسته بود که او را حلال کنند. این ویدیو بهطور گستردهای در شبکههای اجتماعی منتشر شده و کاربران آن را نمونهای از فقر و گرسنگی تحت حاکمیت طالبان توصیف کردهاند.
سفر قاچاقی به ایران از طریق گذرگاه اسلامقلعه در هرات نیز انجام میشود، اما این مسیر خطرناکتر است. با وجود خطرات، هنوز افرادی مانند احمدالله از ولسوالی گذره هرات در تلاش برای رفتن به ایران هستند.
احمدالله به روزنامه اطلاعات روز گفت که با وجود فارغالتحصیلی از دانشگاه، نتوانسته کار پیدا کند و سفر قاچاقی به ایران را تنها راه باقیمانده میداند. او قصد دارد از طریق بلوچستان پاکستان به ایران برود.
ماجرای جانباختن افراد در مسیر سفر قاچاقی به ایران تأثیری بر کاهش تقاضا برای این سفرها نداشته است. فقر و گرسنگی باعث میشود خانوادههایی مانند خانواده حیاتالله تنها به سفر قاچاقی بیندیشند و این مسیر را با تمام خطرهای آن بپذیرند.
منبع: روزنامه اطلاعات روز
