حضور زلمی خلیلزاد، نمایندهٔ ویژهٔ پیشین امریکا برای افغانستان، در این کشور و فعالیتهای او، از جمله دیدار با امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه طالبان، و شرکت در مراسم امضای قرارداد اکتشاف و استخراج نفت در ولایت هرات، با واکنشهای مختلفی همراه شده است. خلیلزاد در تاریخ ۱۴ سنبله، در دیدار با متقی دربارهٔ بهبود روابط میان افغانستان و واشنگتن گفتوگو کرده است. او همچنین در تاریخ ۱۶ سنبله در مراسم امضای قرارداد نفتی «کشک–تیرپل» میان وزارت معادن و پترولیم طالبان و شرکت دلتا انترنشنل عربستان سعودی حضور داشت.
وزارت خارجهٔ ایالات متحدهٔ امریکا به صدای امریکا اعلام کرده است که زلمی خلیلزاد کارمند این وزارتخانه نیست و سفرهای او به افغانستان در چارچوب فعالیتهای شخصیاش انجام میشود. رادیو آزادی تلاش کرد تا نظر دیپلماتهای امریکایی در سفارت امریکا برای افغانستان در قطر را در این مورد دریافت کند، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرد.
کارشناسان و تحلیلگران سیاسی نظرات متفاوتی دربارهٔ سفر خلیلزاد دارند. طارق فرهادی، آگاه امور سیاسی، معتقد است که حضور خلیلزاد در افغانستان و دیدارهای او با طالبان از موضع رسمی نیست، اما نفوذ او در امریکا میتواند برای طالبان اهمیت داشته باشد. او گفت: «خلیلزاد حدود چهل سال تجربه در سیاست امریکا دارد و افراد زیادی را در حکومت و کانگرس این کشور میشناسد.»
میر عبدالواحد سادات، کارشناس حقوقی، نیز به رادیو آزادی گفت که حضور خلیلزاد به فعالیتهای تجاری او مربوط میشود، اما میتواند بر روابط طالبان با امریکا تأثیرگذار باشد. او افزود: «آقای خلیلزاد یک چهرهٔ باسابقه در سیاست امریکا است و افرادی که در سطوح بلندپایهٔ حکومت امریکا کار کردهاند، میتوانند بر سیاست و روابط خارجی این کشور تأثیرگذار باشند.»
در عین حال، متقی پیش از این خواستار سرمایهگذاری امریکا در بخشهای مختلف افغانستان شده بود. اما یک سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده در واکنش به این درخواست گفته است: «وزارت خارجه هیچ برنامهای برای تعامل با طالبان در مورد توسعه مواد معدنی حیاتی در افغانستان ندارد.»
زلمی خلیلزاد دربارهٔ حضورش در مراسم امضای قرارداد و انتقادهای مطرحشده در این مورد هنوز اظهارنظری نکرده است. او پیش از این نیز به افغانستان سفر کرده و با مقامهای طالبان دیدار داشته است. خلیلزاد از سپتامبر ۲۰۱۸ تا اکتوبر ۲۰۲۱ به عنوان نمایندهٔ ویژه امریکا برای صلح افغانستان فعالیت کرده و توافقنامهٔ دوحه را در سال ۲۰۲۰ با ملا عبدالغنی برادر امضا کرده است.
منبع: Azadi Radio افغانستان
