امرالله انداز در منطقه احمدشاه بابا (قیمت ارزان) کابل مشغول فروش مستی و چای شیر است. او میگوید که این کار را از یک ماه پیش آغاز کرده و با چند صد افغانی که از یک فروشنده قرض گرفته، توانسته است خانوادهی ۱۲ نفرهاش را سیر کند: "روزانه حدود ۲۰۰ یا ۲۵۰ افغانی درآمد دارم. این کار را با ۵۰۰ افغانی شروع کردم که آن را نیز از یک فروشنده قرض کرده بودم. میخواستم به جامعه پیامی بدهم که یک جوان میتواند با ۵۰۰ افغانی کار را آغاز کند. اکثر جوانان ما در خانه میگویند که باید ۲۰۰ یا ۳۰۰ هزار افغانی بدهید تا من کار کنم."
امرالله همچنین یک دوستش را که میخواست به طور غیرقانونی برای کار به ایران برود، مشغول به کار کرده است: "من یک نفر دیگر را نیز مشغول کردهام که در بخش چای با من همکاری میکند. او خانوادهای ۱۴ نفره دارد و میخواست به طور قاچاقی به ایران برود، اما ما او را منع کردیم."
بسیاری از جوانان افغان به دلیل بیکاری به روشهای غیرقانونی و خطرناک برای کار به کشورهای دیگر سفر میکنند و اخبار مرگ و جراحتهای آنها در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر میشود. احمد شاه، سرپرست یک خانواده چهار نفره و فروشنده چپس، از منطقه شاه شهید کابل است. او یک سال پیش از پاکستان به کشورش بازگشته و در کنار فروش چپس، برگر و فلافل نیز میفروشد. احمد شاه میگوید که کارش را با پول قرضی آغاز کرده است: "من از پاکستان به کابل آمدهام. قبلاً کارهای روزانه میکردم. حالا یک یا دو هزار افغانی قرض گرفتهام و با آن یک دکه راه انداختهام. روزانه زندگیام را با این درآمد میگذرانم و سعی میکنم از همین کار چیزی بسازم."
او میافزاید که وضعیت اقتصادی مردم خوب نیست و توان خرید ندارند، به همین دلیل او نیز روزانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ افغانی درآمد دارد، هرچند که غذاها را با قیمت بسیار ارزان میفروشد. اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان میگوید که همین کارآفرینیهای کوچک است که چرخ اقتصاد افغانستان را میچرخاند. خانجان الکوزی، مشاور این اتاق، در گفتوگو با رادیو آزادی گفت: "اقتصاد بزرگ را همین کارآفرینیهای کوچک تشکیل میدهد. همه تاجران از کارهای کوچک شروع کرده و به کارهای بزرگ رسیدهاند. این یک کار خوب است، اما برای این کار باید ذهنیت و اراده وجود داشته باشد و امکاناتی نیز فراهم شود تا کار به صورت عملی آغاز شود."
اما در زمینه امکانات مشکلاتی وجود دارد، زیرا مشکلات بانکی وجود دارد و به مردم وام داده نمیشود. حتی پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، مردم در برداشت پولهای خود از بانکها با مشکلاتی مواجه شدهاند. تعداد افرادی که در افغانستان به کارآفرینیهای کوچک مشغول هستند، به گفته اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان مشخص نیست. این کارآفرینیها منبع درآمد بسیاری از خانوادهها در افغانستان هستند، چه در فروش غذا در دکهها، خیاطی، صنایع دستی، خدمات تعمیراتی و دیگر مشاغل. در کنار مردان، تعدادی از زنان نیز در این کارها مشغول هستند و رادیو آزادی به طور مرتب گزارشهایی در این زمینه منتشر کرده است. اگرچه این کارها در ابتدا درآمد زیادی ندارند و برخی زود خسته میشوند و از آن دست میکشند، اما افرادی مانند امرالله انداز به کار خود ادامه میدهند و به آینده امیدوارند: "هدف من بسیار بلند است. میخواهم که کارم به اندازهای پیشرفت کند که مستیام به خانه به خانه برسد و این کار به تدریج پیش برود."
