فعالان حقوق زنان افغان میگویند که جامعه جهانی در پنج سال گذشته بهطور جدی برای حفاظت از حقوق آنها اقدام نکرده است. این فعالان افغان و خارجی در هفته جاری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک تلاش کردهاند تا موضوع حقوق زنان را در تعامل با طالبان در افغانستان در اولویت قرار دهند و نگذارند که مشکلات دختران و زنان افغان عادی تلقی شود.
یکی از فعالان حقوق زنان و نماینده پیشین پارلمان، شینکی کرخی، در حاشیه این مجمع، هر نوع فعالیت افغانها را مؤثر میداند و میگوید که این فرصت میتواند صدای زنان افغان را به گوش رهبران جهانی برساند. او گفت: "آنها صدای زنان افغان را بلند میکنند، در مورد مسائل صحبت میکنند و دنیا را از این وضعیت آگاه میسازند. من فکر میکنم که این یک روش مؤثر است که جهانیان نیز از این وضعیت باخبر شوند و مسئولیتهای بینالمللی خود را در قبال زنان افغان ادا کنند. اگر آنها میخواهند با طالبان تعامل کنند، این موضوع باید در نظر گرفته شود."
در روز دوشنبه، در مقر سازمان ملل در نیویارک، بحثی تحت عنوان اهداف بلندمدت برگزار شد که در آن وضعیت حقوق بشری در افغانستان در پنج سال حکومت طالبان بررسی شد. بسیاری از شرکتکنندگان گفتند که فعالان زن افغان در این مدت صدای خود را بلند کردهاند، اما جامعه جهانی اقدامات زیادی انجام نداده و اکنون زمان عمل است.
ملاله یوسفزی، فعال حقوق دختران و برنده جایزه نوبل صلح که در این بحث شرکت کرده بود، گفت که رفتار طالبان در پنج سال گذشته نشان میدهد که آنها به سختی میتوانند از سیاستهای سختگیرانه خود در برابر زنان عقبنشینی کنند. ملاله گفت: "ما نباید روابط خود را با طالبان عادی کنیم. ما نباید به آنها رسمیت بدهیم و زنان افغان باید در اتاقهایی باشند که در آنجا در مورد آیندهشان تصمیمگیری میشود. ما نمیتوانیم در مورد حفاظت از حقوق دختران هیچ نوع سازش کنیم."
ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، که یکی دیگر از شرکتکنندگان این بحث بود، به تأیید ملاله یوسفزی گفت: "این بسیار مهم است که این بحث در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل انجام شود. زیرا من به این نتیجه رسیدهام که ما در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان بهویژه وضعیت دختران و زنان به اندازه کافی بحث نکردهایم."
او افزود که این موضوع برای جامعه جهانی نگرانکننده است، زیرا یک کشور داریم که مسئولیتهای آن بسیار واضح است و آنها مسئولیتهای مشخصی در چارچوب قوانین بینالمللی حقوق بشر دارند، اما آنها این مسئولیتها را زیر پا گذاشتهاند. ترک گفت: "ما باید نشان دهیم که در آنجا عملاً چه میگذرد. ما نمیتوانیم حداقل نیمی از جمعیت را به وسیله ۲۰۰ فرمان سرکوب کنیم."
اصیلا وردگ، فعال حقوق زنان، نیز از جامعه جهانی خواست که اکنون اقداماتی عملی برای رفع محدودیتهای سختگیرانه طالبان بر زنان افغان انجام دهد. او گفت: "پنج سال گذشت، دختران هنوز از تحصیلات متوسطه محروم هستند. زنان هنوز از تحصیلات عالی منع شدهاند و با محدودیتها در زمینه فرصتهای شغلی و زندگی عمومی و سیاسی و آزادیهای اساسی خود مواجهاند. آنچه که برای جهان شوکآور بود، اکنون عادی شده است. واکنش جامعه جهانی دیگر فوریت ندارد. دیگر این سؤال را تکرار نکنید که ما چه کاری میتوانیم انجام دهیم، ما به شما گفتهایم، لطفاً اکنون اقدام کنید."
با آغاز جلسات مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک، تلاشهای مدافعان حقوق زنان و دختران افغان در زمانی آغاز شده است که قرار است در هفته اول ماه اکتبر در ژنو نیز در جلسه ۶۳ شورای حقوق بشر سازمان ملل در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان بهویژه حقوق زنان و دختران بحث شود. در آستانه این بحث، نزدیک به ۱۰۰ سازمان در یک درخواست که به این شورا ارسال کردهاند، از تمدید مأموریت ریچارد بنت، گزارشگر ویژه افغانستان حمایت کرده و خواستار ادامه گزارشهای ویژه و دیالوگهای قوی در مورد حقوق زنان و دختران شدهاند و همچنین خواستار فعالسازی سریع مکانیزم تحقیقاتی مستقل برای افغانستان شدهاند که سال گذشته این شورا ایجاد کرده است.
